FotoExploracje  Lębork dokumentacja fotograficzna opuszczonych miejsc i cmentarzy

Dziechlino (woj.pomorskie)

Dziechlino (niem. Dzechlin lub Ober-Lischnitz) to stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie
lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska na obszarze kompleksu leśnego Puszczy Kaszubskiej. Wieś jest siedzibą sołectwa Dziechlino, w którego
skład wchodzą również miejscowości Leśnice, Rybki, Małoszyce, Bąkowo i Piaskowa.

Dziechlino, jako Sechlin nadane na prawie polskim przez komtura gdańskiego Piotrowi, Wojciechowi i Jakubowi oraz ich potomkom. W liście lennym z 1575 roku jako właściciele wymienieni są: Baltazar, Filip i Tomasz Borscy.        W XVII wieku właścicielem był niejaki Tarmen. W 1756 roku poszczególne części wsi należały do Chośnickich, Domarusów i Grubych oraz Wejherów. W 1840 roku w Wejherowie sprzedają oni wieś hrabiemu Aleksandrowi Przebendowskiemu, a w 1871 roku przechodzi w ręce Wojciecha Polla. Ten założył tu tartak o hutę szkła, co spowodowało rozwój wsi.
Ostatnim właścicielem wsi był Ernest von Dewitz.
Jak to przystało na starą polską wieś, także i Dziechlino ma (a raczej miało) swój cmentarz, na którym chowani byli okoliczni mieszkańcy.

Cmentarz.
Jakiś czas temu podczas wyprawy fotograficzno – eksploracyjnej pokazano mi pozostałości starego ewangelickiego cmentarza, jaki tam się
znajdował. Nie ukrywam, że byłam w szoku, gdyż pozostało się tam naprawdę niewiele i jedynie roślinność w postaci bluszczu oraz dosłownie
kilka kamieni świadczyło o tym, że znajdowała się tam kiedyś
nekropolia.
Eksploracja terenu cmentarza i wokół niego przez moich znajomych ”po
fachu” doprowadziła do odnalezienia sporych rozmiarów żeliwnego krzyża,
który został zabrany w celach identyfikacyjno – renowacyjnych.
Znalezienie informacji na temat cmentarza okazało się zadaniem niezmiernie trudnym, ponieważ żaden z mieszkańców, jak i ludzi interesujących się nekropoliami Pomorza nie posiadał żadnych niemalże
informacji na jego temat. Mogę przypuszczać, że nekropolia istniała już w
XIX wieku na co wskazują niemieckie mapy już aktualizowane w latach
80-tych XIX wieku. Także wspomniany krzyż daje nam kilka informacji:
osoby tam pochowane to trójka dzieci, które zmarły właśnie w XIX wieku. Odczytana przez nas inskrypcja brzmi:

Hier ruhen die Kinder des Arbeiters Fredrich Golchert

Paul gb. 3 Feb. 1881, gst. 13 April 1886
Emil gb. 6 Juni 1883, gst. 8 Januar 1886
Ida gb. 20 April 1885, gst; 15 Januar 1886

Co w tłumaczeniu mniej więcej oznacza:

Tu zostały pochowane dzieci pracownika/robotnika Friedricha Golcherta

Paul ur. 3 lutego 1881, zm. 13 kwietnia 1886
Emil ur. 6 czerwca 1883, zm. 8 stycznia 1886
Ida ur. 20 kwietnia 1885, zm. 15 stycznia 1886

Na odwrocie krzyża znajduje się inskrypcja wstawiennicza z Ewangelii wg św. Mateusza:

Lasset die Kindlein zu mir kommen spricht Jesus ihrer ist das Himmelreich (Mt. 19,14)

”Pozwólcie dzieciom przychodzić do mnie , do nich bowiem należy Królestwo Boże – powiedział Jezus” (Mt. 19,14)

Nie jest trudno zauważyć, że dzieci zmarły w jednym roku w przeciągu
zaledwie czterech miesięcy. Ida zaś zmarła zaledwie siedem dni po Emilu.
Nie jest wykluczone, że dzieci zmarły w wyniku jakiejś choroby, jednak to tylko moje przypuszczenia.
Po wyczyszczeniu i odczytaniu inskrypcji, krzyż trafił tam, gdzie jego miejsce. 
Wracając jednak do cmentarza: dziś już niewiele można tam znaleźć, a właściwie nic. Nekropolia znajduje się na wzniesieniu po lewej stronie, idąc od strony stawu. Z drogi można zauważyć kilka chaotycznie porozrzucanych na tym obszarze kamiennych elementów, które okazują się podstawami po żeliwnych krzyżach. Nie znajdziemy natomiast żadnych pozostałości po mogiłach, kamiennych stelach nagrobnych czy płytach. Na samym szczycie wzniesienia znajduje się jedynie niewielkie pole nagrobne w kształcie kwadratu, którego granicę wyznaczają kamienie. W jego obszarze o drzewo oparty jest granitowy krzyż z wizerunkiem Jezusa Chrystusa. Krzyż wygląda na bardziej współczesny i jest typowy dla rodzaju nagrobków z lat 60-tych czy 70-tych. Nie bardzo wiadomo skąd się tam wziął? Zaraz obok krzyża na trawie leży kamień z wygrawerowanym imieniem i nazwiskiem osoby pochowanej:

…(początek nieczytelny)
für
C.W.A. Wilda
geb.d.7 Juli 1833
gest.d.4 Aug 1834


czyli:

C.W.A. Wilda
ur. 7 lipiec 1833
zm. 4 sierpień 1834

Po raz kolejny mamy do czynienia z kamieniem nagrobnym ku pamięci
dziecka. Może mamy do czynienia z pozostałościami cmentarza dziecięcego
lub fragmentem nekropolii, w którym chowane były dzieci (???) Tego nie
wiem, jedynie gdybam…
Udało mi się tylko dowiedzieć, że w 1910 roku została zbudowana kaplica,  nie jest wykluczone, że jeszcze na początku XX wieku miejsce to mogło funkcjonować jako miejsce pochówku miejscowych.
Temat dawnej dziechlińskiej nekropolii jest dla mnie wciąż otwarty…
Źródło:
1. Świetlicka Alicja, Wisławska Elżbieta; Słownik historyczny miast i wsi województwa slupskiego - przewodnik bibliograficzny; Słupsk 1998
2. Na podstawie zebranych materiałów sporządzonych podczas oględzin terenu ewangelickiego cmentarza w Dziechlinie /2013 rok/.